Recente grote venturecapitalrapporten (VC) van KPMG en PitchBook bevestigen dat AI dit jaar de koploper blijft en goed is voor meer dan de helft van alle investeringen. Gegevens van CB Insights laten zien dat de aandacht van investeerders binnen de AI-markt snel verschuift naar industriële humanoïde robotica. Als gevolg daarvan stellen investeerders dat de instroom van AI-kapitaal robotica richting een speculatieve zone duwt, waarbij te veel startups doorbraken beloven zonder commercieel bewijs.
Afgelopen kwartaal trok industriële humanoïde robotica 17 deals aan — het hoogste aantal van alle categorieën. AI bleef de belangrijkste bestemming voor investeerders, verdeeld over meerdere categorieën, zoals coderende AI-agents en copilots (14 deals), end-to-end AI-agents voor softwareontwikkeling (12) en andere segmenten.
De snelle groei van de sector heeft al geleid tot zorgen over een bubbel bij de Chinese leidende economische planningsinstantie, die stelde dat de humanoïde-robotica-industrie “de snelheid moet afwegen tegen de risico’s van bubbels”, zo meldde Bloomberg.
De investeringshonger naar humanoïde robots wordt grotendeels gedreven door AI, omdat AI humanoïden een commercieel potentieel geeft dat voorheen niet mogelijk was.
Volgens Daiva Rakauskaitė, partner en managing director van Aneli Capital — een fondsbeheerder van €35 miljoen voor early-stage startups in Centraal- en Oost-Europa — zijn er sterke parallellen tussen de huidige AI-gedreven investeringsgolf en de dotcomzeepbel begin jaren 2000, waardoor veel startups kwetsbaar zijn. Zij verwacht dat een AI-bubbel binnen twee tot drie jaar zal barsten.
“Veel AI-startups die nog geen omzet kunnen genereren, zullen falen, en daar ontstaat inmiddels consensus over in de markt. Hoewel dezelfde risico’s gelden voor humanoïde robotica, neigen veel investeerders ertoe dit te negeren,” zegt Rakauskaitė. “Het is echter belangrijk om robotica te onderscheiden van humanoïde robotica; industriële en logistieke robots genereren al omzet en leveren meetbare resultaten, terwijl humanoïden hun commerciële waarde nog niet kunnen aantonen.”
Momenteel tonen bedrijven wereldwijd prototypes van robots die uiteenlopende acties uitvoeren, van rennen tot boksen, wat interesse wekt bij gebruikers en investeerders. In de praktijk hebben zij echter weinig commerciële toepassingen.
Vergelijkbare uitdagingen gelden ook voor industriële humanoïde robotica. Deze bedrijven kampen met problemen rond inferentie (het vermogen om in realtime beslissingen te nemen), behendigheid (hoe goed de robot fysiek met objecten omgaat), betrouwbaarheid en kosten. Dit beperkt de eerste use-cases tot fabrieken en magazijnen met voorspelbare taken, aldus een rapport van CB Insights.
Volgens Rakauskaitė zouden VCs, zeker nu investeringen door hype worden gedreven, de fundamentals niet mogen vergeten en een omzet-eerst-filosofie moeten hanteren, waarbij echte inkomsten belangrijker zijn dan groei tegen elke prijs.
“Investeringen in robotica en AI zijn cruciaal voor de toekomstige ontwikkeling van de mensheid. Maar investeerders moeten gedisciplineerd blijven en bedrijven steunen met realistische doelen gebaseerd op economische haalbaarheid, niet op hype. Vanaf dag één moeten startups streven naar vroege omzetstromen via licenties en partnerschappen en een duidelijk monetisatiemodel op korte termijn hebben. Diezelfde omzet-eerst-filosofie is toepasbaar in elke sector,” aldus Rakauskaitė.
Ondanks vroege tekenen van een bubbel in humanoïde robotica blijft zij vertrouwen houden in de bredere roboticasector, waar goedkopere hardware en snelle vooruitgang in AI de implementatie in de echte wereld versnellen.
Volgens Rakauskaitė is robotica een bijzonder kansrijk domein voor startups uit Centraal- en Oost-Europa. De regio ligt dicht bij Duitsland, de grootste industriële robotica-markt van Europa, wat een belangrijk strategisch voordeel biedt voor opschaling.
“De regio beschikt bovendien over veel verborgen talent. Daarom hebben we ons nieuwe fonds aan deze regio gewijd, met als doel getalenteerde oprichters te ondersteunen met hands-on begeleiding en snelle besluitvorming. Veel door hype gedreven investeerders trekken zich terug zodra de hype verdwijnt. Maar om echte vernieuwers te creëren, moeten VCs hen gedurende hun hele traject ondersteunen. Dat is precies wat wij gaan doen,” besluit Rakauskaitė.